Hà Nội đang trong chuỗi ngày lập lại trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, "giành lại" vỉa hè cho người đi bộ. Thành phố có khoảng 1.100 tuyến phố có vỉa hè, song trước kia phần lớn vỉa bị lấn chiếm làm nơi kinh doanh và đỗ xe.
Lần này, sau đợt ra quân cao điểm, việc xử lý các vi phạm đô thị, xả rác bừa bãi để lấy lại mỹ quan đô thị đã trở thành công việc thường nhật của các công an các xã phường trên địa bàn Hà Nội.
Không chỉ những quán trà đá, gánh hàng rong, mà việc dựng mái che, đặt biển quảng cáo, dừng đỗ xe... đều bị xử phạt nếu lấn chiếm vỉa hè trái phép. Theo nghị định 168/2024 hiện hành, mức phạt với các hành vi này trải dài từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng, tùy tính chất, mức độ và vi phạm.
Theo đó, người bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường, vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng sẽ bị phạt 200.000-250.000 đồng . Mức phạt này còn áp dụng với các hành vi như tập trung đông người trái phép, nằm, ngồi trên đường bộ gây cản trở giao thông; đá bóng, chơi cầu lông trên đường bộ; phơi thóc, lúa, rơm rạ trên đường bộ.
Cá nhân lấn chiếm vỉa hè, lòng đường phục vụ kinh doanh (chẳng hạn họp chợ, kinh doanh dịch vụ ăn uống, bày bán hàng hóa, sửa chữa phương tiện, máy móc, rửa xe, đặt, treo biển hiệu) bị phạt 2-3 triệu đồng, tổ chức phạt gấp đôi. Người vi phạm còn bị buộc dọn dẹp, trả lại hiện trạng và bị tịch thu hàng hóa.
Công an phường Nghĩa Đô, Hà Nội xử phạt bán hàng rong trái phép. Ảnh:
Đỗ xe trên vỉa hè vào quán mua hàng có bị phạt không?
Theo nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định, "người nào dừng, đỗ xe ở lòng đường gây cản trở giao thông; đỗ xe ở lòng đường, vỉa hè trái phép" sẽ bị phạt. Tài xế dừng ôtô tại nơi có biển "Cấm dừng xe và đỗ xe"; đỗ xe tại nơi có biển "Cấm đỗ xe" hoặc biển "Cấm dừng xe và đỗ xe" bị phạt 600.000-800.000 đồng hoặc 600.000 đồng đến 1 triệu đồng; mức phạt với xe máy 400.000-600.000 đồng.
Nặng hơn, người nào đi xe máy trên vỉa hè sẽ bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Tuy nhiên, trường hợp đi máy để vào nhà hoặc cơ quan sẽ không bị phạt.
Cùng với lỗi dừng đỗ trên vỉa hè trái quy định, người đi xe đạp bị phạt 100.000-200.000 đồng; ôtô từ 800.000 đến 1.000.000 đồng.
Khi nào được sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường?
Nghị định 168 cho phép phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng với cá nhân (tổ chức phạt gấp đôi) nếu có hành vi sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (theo quy định phải có giấy phép) mà không có giấy phép hoặc có giấy phép nhưng đã hết giá trị sử dụng hoặc thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép.
Tuy nhiên, vẫn có những "mục đích khác" được phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè. Cụ thể, điều 21 Nghị định 165/2024 đã quy định cụ thể về sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác và được hiểu là phục vụ các sự kiện chính trị, hoạt động văn hóa, thể thao; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống cháy nổ; tìm kiếm cứu nạn; phòng, chống dịch bệnh; thi công công trình; tập kết, thu gom rác thải, vật liệu xây dựng; tổ chức sự kiện tang lễ, đám cưới hoặc trông giữ xe trong trường hợp cần thiết.
Việc sử dụng lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác chỉ được thực hiện khi có phương án tổ chức giao thông, không gây ùn tắc với đoạn đường có lòng đường, vỉa hè sử dụng vào mục đích khác.
Các mức lỗi vi phạm phổ biến. Ảnh: